مقدمه

یادگیری زبان روسی را از پایه و با مهم‌ترین بخش آن، یعنی آواشناسی (Фонетика) آغاز می‌کنیم. تسلط بر تلفظ صحیح، نخستین گام برای برقراری ارتباط مؤثر به زبان روسی است و از همان ابتدا به شما کمک می‌کند واژه‌ها را درست بخوانید، بشنوید و تلفظ کنید.

زبان روسی دارای ۳۳ حرف الفبا است، اما تعداد آواها (صداها) از تعداد حروف بیشتر است. دلیل این موضوع آن است که برخی حروف، بسته به جایگاه خود در کلمه، می‌توانند صداهای متفاوتی تولید کنند.

 

بنابراین، لازم است از همان ابتدا با دو مفهوم مهم آشنا شوید:

  • حروف (Буквы): آنچه نوشته می‌شود.

  • آواها (Звуки): آنچه هنگام صحبت کردن شنیده و تلفظ می‌شود.

یک مثال ساده

واژهٔ روسی:

молоко

به همین شکل نوشته می‌شود، اما تلفظ آن تقریباً به صورت «مالاکو» است؛ زیرا در زبان روسی، واکه‌هایی که تکیه ندارند، معمولاً تغییر صدا می‌دهند. این ویژگی یکی از مهم‌ترین نکات تلفظ در زبان روسی است.

بخش اول: واکه‌ها (Гласные)

در زبان روسی ۱۰ حرف واکه وجود دارد که هرکدام نقش مهمی در تلفظ واژه‌ها دارند.

حرف

 

تلفظ تقریبی فارسی

 

А а

 

آ

 

О о

 

اُ (در حالت بدون تکیه گاهی شبیه «آ»)

 

У у

 

او

 

Э э

 

اِ

 

Ы ы

 

صدایی میان «ای» و «اِ»

 

И и

 

ای

 

Я я

 

یا

 

Ё ё

 

یو

 

Ю ю

 

یو

 

Е е

 

یه

 

چند مثال

  • мама → ماما

  • дом → دوم

  • сын → سین (با صدای ویژهٔ Ы)

  • лес → لیِس

بخش دوم: صامت‌ها (Согласные)

تمام حروفی که واکه نیستند، صامت محسوب می‌شوند.

نمونه‌هایی از صامت‌های پرکاربرد:

حرف

 

تلفظ تقریبی

 

Б

 

ب

 

В

 

و

 

Г

 

گ

 

Д

 

د

 

Ж

 

ژ

 

З

 

ز

 

К

 

ک

 

Л

 

ل

 

М

 

م

 

Н

 

ن

 

П

 

پ

 

Р

 

رِ غلتان

 

С

 

س

 

Т

 

ت

 

Ф

 

 

 

 

Х

 

خ

 

بخش سوم: صامت‌های سخت و نرم

یکی از ویژگی‌های منحصربه‌فرد زبان روسی، وجود صامت‌های سخت (Твёрдый) و صامت‌های نرم (Мягкий) است.

بیشتر صامت‌ها می‌توانند به هر دو شکل تلفظ شوند.

مثال

در واژهٔ:

банк

حرف Б به‌صورت سخت تلفظ می‌شود.

اما در واژهٔ:

билет

همین حرف Б به‌صورت نرم‌تر ادا می‌شود.

تشخیص این تفاوت، به مرور زمان و با تمرین شنیداری و تلفظ، آسان‌تر خواهد شد.

بخش چهارم: علامت نرم (Ь)

حرف Ь هیچ صدای مستقلی ندارد.

وظیفهٔ آن تنها نرم کردن صامت قبل از خود است.

مثال

кон → اسب

конь → اسب (با تلفظ نرم‌تر حرف «ن»)

بخش پنجم: علامت سخت (Ъ)

حرف Ъ نیز صدای مستقلی ندارد.

این علامت از نرم شدن صامت قبل جلوگیری کرده و باعث جدایی تلفظ صامت از واکهٔ بعدی می‌شود.

مثال

объект → شیء

بخش ششم: تکیه (Ударение)

تکیه در زبان روسی اهمیت بسیار زیادی دارد؛ زیرا گاهی تنها با تغییر محل تکیه، معنای واژه نیز تغییر می‌کند.

مثال

  • за́мок → قلعه

  • замо́к → قفل

بنابراین، هنگام یادگیری هر واژه بهتر است محل تکیهٔ آن را نیز به خاطر بسپارید.

تمرین کنید

واژه‌های زیر را چند بار با صدای بلند تلفظ کنید:

  • мама

  • папа

  • дом

  • кот

  • лес

  • рука

  • окно

  • земля

  • учитель

  • Россия

تمرین کنید  

برای تقویت تلفظ، واژه‌های زیر را روزانه چند بار با صدای بلند بخوانید:

  • мама

  • папа

  • дом

  • книга

  • школа

  • Россия

  • Москва

  • студент

  • учитель

  • университет

 

.