امروز می‌خواهیم پادژ سوم زبان روسی، یعنی Дательный падеж را یاد بگیریم. این پادژ را در فارسی معمولاً با مفهوم «به چه کسی؟» یا «به چه چیزی؟» می‌شناسیم.

هدف درس این است که در پایان بتوانید پادژ سوم را در جمله تشخیص دهید، اسم‌ها را به شکل درست تبدیل کنید و جمله‌های ساده بسازید.

 

 ۱. پادژ سوم چه معنایی دارد؟

 

به جملهٔ فارسی زیر توجه کنید:

من به دانشجو کتاب می‌دهم.

در این جمله سه عنصر داریم:

* من: انجام‌دهندهٔ کار

* کتاب: چیزی که داده می‌شود

* دانشجو: کسی که کتاب را دریافت می‌کند

در زبان روسی می‌گوییم:

Я даю книгу студенту.

من به دانشجو کتاب می‌دهم.

در این جمله، واژهٔ студенту در پادژ سوم است؛ زیرا دانشجو دریافت‌کنندهٔ کتاب است.

پرسش اصلی پادژ سوم این است:

* Кому? — به چه کسی؟

* Чему? — به چه چیزی؟

مثال:

Кому я даю книгу?

به چه کسی کتاب می‌دهم؟

Студенту.

به دانشجو.

پس نخستین قاعده را یاد بگیرید:

هرگاه بخواهیم دریافت‌کننده یا شخصی را که کاری برای او انجام می‌شود مشخص کنیم، ممکن است به پادژ سوم نیاز داشته باشیم. البته انتخاب پادژ به فعل و ساختار جمله نیز بستگی دارد.

۲. چگونه اسم‌ها را به پادژ سوم تبدیل کنیم؟

اکنون باید بیاموزیم که پایان اسم‌ها چگونه تغییر می‌کند.

الف) اسم‌های مذکر

بسیاری از اسم‌های مذکر که به حرف صامت ختم می‌شوند، در پادژ سوم پایان -у می‌گیرند.

حالت اصلی پادژ سوم معنی
студент студенту به دانشجو
брат брату به برادر
друг другу به دوست
преподаватель преподавателю به استاد

مثال:

Я звоню брату.

من به برادرم تلفن می‌کنم.

در اینجا брат به брату تبدیل شده است؛ زیرا فعل звонить (تلفن کردن) در این کاربرد با پادژ سوم می‌آید.

ب) اسم‌های مؤنث

بسیاری از اسم‌های مؤنث که به -а ختم می‌شوند، در پادژ سوم به -е تبدیل می‌شوند.

حالت اصلی پادژ سوم معنی
мама маме به مادر
сестра сестре به خواهر
книга книге به کتاب
студентка студентке به دانشجوی مؤنث

مثال:

Я помогаю сестре.

من به خواهرم کمک می‌کنم.

دقت کنید:

сестра ← сестре

در این جمله، فعل помогать (کمک کردن) پادژ سوم می‌خواهد.

ج) اسم‌های خنثی

بسیاری از اسم‌های خنثی که به -о ختم می‌شوند، در پادژ سوم به -у تبدیل می‌شوند.

حالت اصلی پادژ سوم معنی
окно окну به پنجره
письмо письму به نامه
слово слову به واژه

مثال:

Я рад этому событию.

من از این رویداد خوشحالم.

در این مثال، событие به событию تبدیل شده است. اسم‌هایی که به -е ختم می‌شوند، غالباً در پادژ سوم پایان -ю می‌گیرند.

۳. چند فعل مهم که پادژ سوم می‌خواهند

در زبان روسی، پادژ را نمی‌توان همیشه فقط از روی معنای فارسی جمله تشخیص داد. بعضی فعل‌ها به‌طور معمول اسم یا ضمیر را در پادژ سوم می‌آورند.

فعل روسی معنی مثال
помогать کمک کردن Я помогаю другу.
звонить تلفن کردن Я звоню маме.
давать دادن Я даю книгу студенту.
отвечать پاسخ دادن Я отвечаю преподавателю.
нравиться خوشایند بودن Мне нравится музыка.

به مثال آخر توجه ویژه کنید:

Мне нравится музыка.

من موسیقی را دوست دارم.

ترجمهٔ لفظی ساختار چنین است: «موسیقی برای من خوشایند است.»

واژهٔ мне یعنی «به من» یا «برای من» و شکل پادژ سوم ضمیر я است.

چند شکل مهم ضمیرها:

ضمیر اصلی پادژ سوم معنی
я мне به من
ты тебе به تو
он ему به او، مذکر
она ей به او، مؤنث
мы нам به ما
вы вам به شما
они им به آنها

مثال:

Я помогаю ему.

من به او کمک می‌کنم.

Она звонит нам.

او به ما تلفن می‌کند.

 ۴. تمرین ترجمه در کلاس

اکنون با استفاده از قواعدی که آموختیم، جمله‌های زیر را بخوانید و به شکل اسم‌ها توجه کنید.

1\. Я даю книгу брату.

من به برادرم کتاب می‌دهم.

ostad Modaber, [18.10.26 19:31]
2\. Учитель объясняет урок студентам.

معلم درس را برای دانشجویان توضیح می‌دهد.

3\. Мы помогаем другу.

ما به دوست کمک می‌کنیم.

4\. Мне нравится русский язык.

من زبان روسی را دوست دارم.

5\. Он отвечает преподавателю.

او به استاد پاسخ می‌دهد.

در جملهٔ دوم، студентам شکل جمع پادژ سوم است. بنابراین پادژ سوم فقط برای اسم مفرد نیست و در حالت جمع نیز به کار می‌رود.

 ۵. تمرین پایانی

جمله‌های زیر را به روسی ترجمه کنید:

1\. من به مادرم کمک می‌کنم.

2\. او به دوستش تلفن می‌کند.

3\. ما به استاد پاسخ می‌دهیم.

4\. من این کتاب را به دانشجو می‌دهم.

5\. من زبان روسی را دوست دارم.

پیش از پاسخ‌دادن، از خود بپرسید: Кому? — به چه کسی؟ یا Чему? — به چه چیزی؟

این پرسش به شما کمک می‌کند پادژ سوم را تشخیص دهید؛ اما شکل نهایی واژه را باید بر اساس جنس، شمار و پایان اسم و نیز ساختار فعل انتخاب کنید.